Waarom Johannesburg in Zuid-Afrika wél een goed idee is

Soms komen er emails mijn mailbox in die ik altijd even twee keer moet lezen om zeker te weten dat ik het goed lees. Zo ook eind oktober. Toen kwam er namelijk een mail met de vraag ‘of ik het leuk zou vinden’ om ergens in december mee te gaan op een persreis naar Johannesburg, Zuid-Afrika. ‘City & safari’ was het thema; eerst een paar dagen Johannesburg ontdekken, daarna een paar dagen safari. Ja god, daar hoef je natuurlijk niet lang over na te denken en in a split second stuurde ik een volmondig JA terug. Dat de reis precies tijdens pakjesavond zou vallen, een tamelijk heilige avond in ons gezin, nam ik voor lief en ik beloofde mijn vader en zusje extra souvenirs als goedmakertje. Gelukkig zijn er geen familieruzies over ontstaan dus een maand of twee na die mail zat ik dolgelukkig in het vliegtuig naar Johannesburg.

‘Als ik mensen in de tijd voor vertrek vertelde naar Zuid-Afrika te gaan, begonnen ze allemaal vrijwel direct een hele waslijst met tips voor Kaapstad op te sommen.’

Als ik mensen in de tijd voor vertrek vertelde naar Zuid-Afrika te gaan, begonnen ze allemaal vrijwel direct een hele waslijst met tips voor Kaapstad op te sommen. Zeker in Amsterdam is Kaapstad rap het nieuwe Bali aan het worden, ik geloof dat 70% van mijn timeline op Instagram er momenteel de winter doorbrengt. Maar wij gingen naar Johannesburg, het rauwe broertje dat al jaren een slechte reputatie heeft en waar maar weinig toeristen hun vingers aan willen branden. De stad wordt steevast tot één van de gevaarlijkste ter wereld bestempeld, criminaliteitscijfers liegen er inderdaad niet om en wie foto’s ziet staat niet meteen te springen – zeker niet als je die naast het schitterende Kaapstad legt.

Waarom Johannesburg in Zuid-Afrika wél een goed idee is

Johannesburg is de grootste stad van Zuid-Afrika. Gesticht als mijnstad in 1886 na ontdekking van goud, trok het al snel duizenden mensen aan die allemaal dachten, hoopten, hier makkelijk geld te kunnen verdienen. De gold rush zorgde ervoor dat de stad gigantisch snel groeide, en ging het bij veel mijnsteden in die tijd zo dat na afloop van de gold rush de steden veranderde in spooksteden, Johannesburg bleef bestaan. Het ontwikkelde zicht tot de stad van het zakenleven. In Johannesburg wordt gewerkt, in Kaapstad wordt gespeeld. Grote multinationals hebben er vestigingen, net als de Zuid-Afrikaanse banken, en alles wat ze in Kaapstad nodig hebben wordt besteld en gekocht in Johannesburg. In Kaapstad lopen zoveel internationale toeristen rond en wonen zoveel expats dat de politieke gesprekken vooral over Trump en Brexit gaan, terwijl ze in Joburg over lokale politiek praten en de beslommeringen van het land. Kaapstad is Europees, Johannesburg is Zuid-Afrika.

‘Wie wat wilt leren over het land, wie het land écht wil voelen, gaat naar Johannesburg.’

En dat maakt het eigenlijk een veel interessantere bestemming dan Kaapstad. Ja de tafelberg is prachtig, ja de pinguïns die daar over het strand hobbelen zijn enig, en ja Kaapstad is door haar ligging aan zee zonder twijfel één van de mooiste vakantiebestemmingen van Zuid-Afrika. Maar wie wat wil leren over het land, wie het land écht wil voelen, gaat naar Johannesburg.

Zuid-Afrika is een ontzettend complex land. Apartheid werd pas in 1990 officieel afgeschaft en heeft diepe wonden achtergelaten die nog altijd merkbaar zijn. Het Apartheidsmuseum in Johannesburg is één van de meest indrukwekkende musea die ik ooit bezocht. Het hele verhaal wordt hier uitgelegd, vergezeld van gruwelijke beelden die gierend hard bij je binnenkomen en ervoor zorgen dat je waarschijnlijk niet met droge ogen naar buiten komt. Officieel is apartheid illegaal, maar zulke denkbeelden verdwijnen natuurlijk niet zomaar. Nog altijd heb je duidelijk witte en zwarte buurten, nog altijd is er gigantisch veel ongelijkheid, en dus ook nog altijd veel criminaliteit. De politiek belooft elke keer weer gouden bergen en een hoop voorspoed maar als puntje bij paaltje komt gebeurt er helemaal niets, uit angst stemmen te verliezen, waardoor er een enorm wantrouwen in de regering is. En dan is er nog het probleem van de belastingen: van de 55 miljoen mensen in Zuid-Afrika betaalt maar 5 miljoen belasting. Het hele sociale stelsel komt dus op de schouders van een kleine groep, waardoor het systeem niet werkt.

Een ingewikkeld land dus, wat je vooral in Joburg goed kunt voelen. Maar tegelijkertijd is het juist die complexiteit die het zo interessant maakt. Het is geen land dat bij de pakken neer gaat zitten en het maar laat gebeuren, Zuid-Afrikanen zijn strijdvaardig, gepassioneerd en bovenal: veerkrachtig. Gidsen die we spraken vertellen allemaal vol vuur en liefde over hun land, hebben allemaal een rotsvast vertrouwen in een goede afloop, corrupte regering of niet. Toerisme komt ook in Joburg langzaam maar zeker op gang, steeds meer buurten zijn ook voor toeristen goed begaanbaar en al met al is Johannesburg een heel interessant, leuk en misschien zelfs wel onmisbaar onderdeel van elke reis naar Zuid-Afrika. Sla het mooiste meisje van de klas, Kaapstad, zeker niet over, maar denk ook even aan het sukkeltje achterin de klas; Johannesburg. Ook nu blijkt maar weer; vaak hebben die de meest interessante verhalen.

View this post on Instagram

Kijk hier zit ik stoned van de pijnstillers op een fiets want gister leek m’n keel opeens op een paddestoel (rood met witte plekken) maar overal zijn medicijnen te koop en ik ben dól op medicijnen. Dan, over die fiets. Wat Co van Kessel is voor Bangkok, is Lebo’s voor Johannesburg: de meest populaire fietstocht die iedereen die er is geweest waarschijnlijk wel heeft gedaan. En terecht. Met een gids die opgroeide in die buurt fiets je door Soweto, een gigantisch gebied bestaande uit meer dan 40 kleine townships, waar alles voorbij komt van schrijnende armoede tot huizen met Porsches voor de deur, en honderden blije kids die allemaal een high five willen. Gister was een bijzonder leuke dag, waarover binnenkort alles op m’n site en in m’n BOEK. Jawel. #ontmoetZuidAfrika

A post shared by Liesbeth Rasker (@liesbethrasker) on

Doen in Johannesburg

  • Een fietstour in Soweto, de grootste township net buiten de stad. Check Lebo’s Soweto Backpackers voor meer info en om te boeken. Ook een leuke plek om te slapen trouwens, al ligt het wel ver buiten de stad.
  • Rondslenteren in Maboneng, de hipste en meest veilige buurt van de stad. Hier struikel je over de art galleries, leuke markten en fijne terrassen.
  •  Boek een bed bij Curiocity Hostel, geweldig fijne sfeer en perfect gelegen middenin Maboneng. Er worden hier ook veel tours en tochtjes georganiseerd, wat ideaal is.
  • Bezoek aan het Apartheidsmuseum is absoluut verplichte kost. Zelden zag ik zo’n ontroerend mooi en indrukwekkend museum.
  • Net als een bezoek aan Constitution Hill, een voormalig gevangenis waar onder andere Mandela en Ghandi kort gevangen hebben gezeten.
  • Eten bij Yeoville Diner Club. Host en chef Sanza nodigt elke avond een tiental mensen uit om bij hem te komen eten aan een lange tafel, en laat je de meest goddelijke traditionele Zuid-Afrikaanse gerechten proeven. Yeoville is één van de als niet de meest gevaarlijke buurt van de stad, maar juist daardoor een fantastische ervaring. Ga erheen met een Uber en laat je pal voor de deur afzetten, ga niet dralen over de straten maar loop meteen naar binnen. Over het algemeen komt Sanza je op de stoep ophalen en neemt hij je mee naar binnen. Check www.instagram.com/yeovilledinnerclub/ voor meer info en om te boeken.

Niet doen in Johannesburg

  • Zomaar lekker een beetje struinen over straat zonder te weten waar je bent. Buurten als Hillbrow, Berea, Joubert Park en Yeoville moet je alleen bezoeken met een lokale gids of met een tour, nooit op eigen gelegenheid. Vraag altijd om advies in je hotel of hostel over waar heen te gaan. Waar je ook bent, vertrouw op je instinct. Als iets niet goed voelt, dan is dat het vaak ook niet.
  • Openbaar vervoer is lastig, de bussen zijn een ramp en verder heeft Johannesburg vooral kleine busjes waar je als toerits niet veel wijzer van wordt. Gebruik die dus maar niet. Laat reguliere taxi’s ook links liggen en gebruik alleen Uber, en verder is de grote rode Hop on Hop off bus een veilige en praktische manier van rondkomen. Of, als je een rijbewijs hebt: huur een auto. Waarschijnlijk ga je naast Johannesburg nog wel meer bezoeken in Zuid-Afrika en dan is een auto eigenlijk onmisbaar.
    Waarom Johannesburg in Zuid-Afrika wél een goed idee is

    Uitzicht bij Yeoville Diner Club

     

    || Veel dank aan South Africa Tourism voor het mogelijk maken van deze reis ||